Jak europejskie samorządy przygotowują się na skutki zmian klimatu?
Międzynarodowe spotkanie projektu Naturally Local w Serocku
Jak ograniczać skutki intensywnych opadów i lepiej gospodarować wodą? O tym rozmawiali przedstawiciele europejskich samorządów i eksperci, którzy 6–7 października spotkali się w Serocku w ramach projektu Interreg Europe „Naturally Local” (NaLo). Ważną częścią wydarzenia była wymiana doświadczeń oraz poznawanie lokalnych przykładów działań na rzecz ochrony środowiska i adaptacji do zmian klimatu.
Zmiany klimatu stawiają przed samorządami coraz więcej wyzwań. Intensywne opady mogą prowadzić do lokalnych podtopień, a sposób zagospodarowania terenu wpływa na to, jak woda przemieszcza się i gdzie się gromadzi. Dlatego tak ważne jest poszukiwanie rozwiązań, które pozwalają lepiej przygotować miejscowości na ekstremalne zjawiska pogodowe, a jednocześnie uwzględniają potrzeby mieszkańców i środowiska.
Właśnie temu służy projekt Naturally Local, realizowany w ramach programu Interreg Europe. Partnerzy z dziewięciu europejskich terytoriów dzielą się doświadczeniami i dobrymi praktykami, aby wspólnie szukać skuteczniejszych sposobów adaptacji do zmian klimatu oraz doskonalić polityki publiczne w tym obszarze.
Spotkanie w Serocku poprzedziła wrześniowa wizyta studyjna w szwedzkim Storfors. Partnerzy poznawali tam przykłady działań na rzecz adaptacji do zmian klimatu, realizowanych w Storfors i sąsiednich gminach regionu Värmland. Wśród nich znalazły się mokradła funkcjonalne Östervik w gminie Kristinehamn, wspierające m.in. regulację przepływu wody i bioróżnorodność, a także rozwiązania związane z edukacją i ochroną przyrody. Wizyta pokazała, jak różnorodne mogą być działania podejmowane przez mniejsze samorządy i jak wiele mogą się od siebie nauczyć, dzieląc się lokalnymi doświadczeniami.
Podczas spotkania w Serocku głównym tematem były podtopienia związane z intensywnymi opadami deszczu. Rozmowy dotyczyły m.in. zarządzania wodami opadowymi, ograniczania ryzyka powodziowego oraz roli planowania przestrzennego i współpracy między instytucjami. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele regionów partnerskich z Polski, Słowenii, Hiszpanii, Francji, Łotwy, Szwecji, Niemiec, Czarnogóry i Portugalii.
Od doświadczeń ekspertów do rozwiązań w terenie
Spotkanie było okazją do poznania różnych perspektyw i sposobów reagowania na wyzwania związane z wodą. Swoimi doświadczeniami podzielili się przedstawiciele Serocka oraz partnerzy z zagranicy, w tym ze Słowenii, Czarnogóry i Portugalii. Uczestnicy poznali m.in. doświadczenia Óbidos związane ze skutkami powodzi w 2026 roku, a także przykłady działań służących lepszemu gospodarowaniu wodą i ograniczaniu ryzyka podtopień.
Ważnym głosem w tej dyskusji były również doświadczenia Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, które jako interesariusz projektu wniosło do spotkania wiedzę ekspercką z zakresu gospodarki wodnej. Prezentacja przedstawiciela instytucji spotkała się z dużym zainteresowaniem zagranicznych partnerów i stała się punktem wyjścia do wymiany doświadczeń dotyczących wyzwań, z którymi mierzą się różne regiony.
Takie spotkania pokazują, że skuteczna adaptacja do zmian klimatu wymaga współpracy samorządów, instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną i innych lokalnych interesariuszy. Istotne jest nie tylko reagowanie na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, ale również odpowiednie planowanie przestrzeni i uwzględnianie naturalnych sposobów zatrzymywania wody.
Wieliszew – przykład działań na rzecz jeziora i jego otoczenia
Te zagadnienia uczestnicy mogli poznać również podczas wizyty studyjnej. Jednym z jej punktów był stopień wodny w Dębem, gdzie przedstawiciele Wód Polskich przybliżyli grupie znaczenie obiektu w kontekście gospodarki wodnej.
Następnie partnerzy odwiedzili Gminę Wieliszew, która jako interesariusz projektu zaprezentowała działania związane z renaturalizacją jeziora i zagospodarowaniem jego brzegu. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak podejście uwzględniające walory przyrodnicze można łączyć z tworzeniem przestrzeni dostępnej dla mieszkańców i sprzyjającej rekreacji. Była to okazja do rozmowy o tym, jak troska o środowisko i sposób zagospodarowania terenów nadwodnych mogą wzajemnie się uzupełniać.
W drodze powrotnej uczestnicy zobaczyli także przykłady zielonej infrastruktury – zielone ekrany akustyczne oraz zielone przystanki autobusowe. To rozwiązania, które pokazują, że działania przyjazne środowisku mogą być wprowadzane również w codziennej przestrzeni miejscowości.
Współpraca, która pomaga szukać lepszych rozwiązań
Drugiego dnia odbyło się spotkanie projektowe poświęcone postępom prac, wymianie dobrych praktyk, działaniom komunikacyjnym i planowaniu kolejnych etapów współpracy. Uczestnicy odwiedzili również Izbę Pamięci i Tradycji Lokalnych w Serocku, gdzie poznali lokalne dziedzictwo oraz zarys historii serockiego kościoła. W programie znalazła się także wizyta w Zegrzu, podczas której partnerzy mogli zobaczyć zagospodarowanie nabrzeża i rozwiązania zastosowane w celu ochrony linii brzegowej przed degradacją.
Spotkanie w Serocku połączyło międzynarodową wymianę wiedzy z poznawaniem konkretnych działań realizowanych w regionie. Ważną rolę odegrali w nim również lokalni interesariusze, których doświadczenia pozwalają lepiej zrozumieć praktyczne wyzwania związane z gospodarką wodną i zagospodarowaniem przestrzeni.
Współpraca w ramach Naturally Local pomaga partnerom spojrzeć na lokalne problemy z szerszej, europejskiej perspektywy. Dzielenie się doświadczeniami i poznawanie różnych rozwiązań może wspierać samorządy w podejmowaniu lepszych decyzji oraz budowaniu większej odporności na skutki zmian klimatu.
Więcej informacji i materiały o projekcie Naturally Local
Więcej informacji o projekcie znajdą Państwo na stronie Interreg Europe: https://www.interregeurope.eu/naturally-local oraz na LinkedIn:
https://www.linkedin.com/company/nalo-interreg-europe?trk=public_post_feed-actor-name