Informacja dotycząca systemu recepcyjnego oraz projektu „Bezpieczna Przystań – Centrum Pomocy Kobietom i Dzieciom''

W piątek 9 stycznia 2026 roku w jednej z sal Hotelu Windsor w Jachrance, Mieszkańcy Jachranki i okolicznych miejscowości, uczestniczyli w spotkaniu informacyjnym zorganizowanym przez Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców (w dalszej części Szef UDSC) Pana Tomasza Cytrynowicza na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy Serock - Artura Borkowskiego, Przewodniczącego Rady Miejskiej w Serocku - Tomasza Pszczoły oraz Mieszkańców Gminy Serock. Przy stole organizatora spotkania zasiedli również Dyrektor Departamentu Pomocy Socjalnej Urzędu do Spraw Cudzoziemców Pan Szymon Hajduk oraz przedstawiciele Komendy Stołecznej Policji i Placówki Straży Granicznej w Modlinie.

Spotkanie rozpoczęło się chwilę po godzinie 12.00 i mimo tak wczesnej pory zgromadziło dużą liczbę uczestników. W pierwszej kolejności Szef Urzędu poinformował o planach związanych z nieruchomością położoną w Jachrance, stanowiącą dawną siedzibę ośrodka szkoleniowego Głównego Urzędu Statystycznego. Według zamierzeń UDSC budynki znajdujące się na tym terenie mają zostać wyremontowane i przystosowane do funkcjonowania ośrodka szkoleniowo-konferencyjnego dla pracowników UDSC oraz do pełnienia funkcji ośrodka recepcyjnego dla samotnych kobiet i matek z dziećmi. Modernizacja ośrodka ma być realizowana w ramach projektu „Bezpieczna Przystań – Centrum Pomocy Dzieciom i Kobietom” współfinansowanego ze środków Funduszy Azylu, Migracji i Integracji. Ośrodek ma według planów zapewnić miejsce łącznie 100 osobom (samotnym kobietom i matkom z dziećmi). Ośrodki recepcyjne, takie jak ten planowany w Jachrance, posiadają część mieszkalną, edukacyjną, administracyjno-biurową, medyczną oraz w przypadku przebywania małych dzieci punkt przedszkolny. Grupa docelowa planowanego ośrodka w Jachrance, jak zapewniał Szef UDSC ma podlegać kontroli stanu zdrowia, przechodzić procedurę w ramach Filtra Sanitarno-Epidemiologicznego. Ośrodek będzie mieć zapewnioną całodobową ochronę fizyczną oraz monitoring wizyjny. Ponadto z informacji uzyskanych podczas spotkania wynika, iż Cudzoziemcy  przebywający w takich ośrodkach są uczeni języka polskiego oraz zapoznawani z przepisami prawa oraz normami obowiązującymi w Polsce. Pobyt w ośrodku recepcyjnym jest tymczasowy i trwa tyle ile zajmuje cała procedura ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, co jak przekazał Szef UDSC, trwa średnio około 170 dni. Po wydaniu decyzji niezależnie od jej rozstrzygnięcia Cudzoziemcy opuszczają ośrodek. 

Dlaczego ośrodek recepcyjny dla samotnych kobiet i matek z dziećmi miałby powstać w Jachrance? Cała historia rozpoczęła się pięć lat temu, kiedy to Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją nr 11/21 z dnia 17 marca 2021 r. orzekł o nieodpłatnym ustanowieniu trwałego zarządu na rzecz Urzędu Do Spraw Cudzoziemców. Decyzja ta po uprawomocnieniu na początku maja 2021 r. została doręczona do Starostwa Powiatowego w Legionowie. Przed wydaniem decyzji ówczesny Szef UDSC zwrócił się z pismem do Burmistrza o udzielenie informacji na temat ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak Burmistrz wskazał na  niezgodność z ustaleniami planu zamierzenia polegającego na realizacji ośrodka dla samotnych kobiet i matek z dziećmi. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Serock – sekcja C, powiat legionowski, woj. mazowieckie, uchwalony uchwałą nr 433/XLVII/2014 Rady Miejskiej w Serocku z dnia 31 marca 2014 r.,  dla terenu, na którym zlokalizowane są budynki planowane do realizacji ośrodka dla cudzoziemców, ustalił przeznaczenie pod zabudowę usług turystyki.  Jednocześnie Burmistrz podejmował kroki w celu przekazania przez Skarb Państwa przedmiotowej nieruchomości na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej, kierując pisma do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Warszawie, a następnie już po wydaniu decyzji o przekazaniu nieruchomości w trwały zarząd UDSC, do Premiera wykonującego ówcześnie obowiązki Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii oraz do Ministra Obrony Narodowej.  

W związku z niezgodnością planowanego przedsięwzięcia z aktami prawa miejscowego, w celu umożliwienia realizacji planowanej inwestycji niezbędne byłoby przeprowadzenie całej procedury planistycznej zmiany miejscowego planu. Proces ten musiałby być zainicjowany wnioskiem Szefa UDSC, a następnie przez podjęciem uchwały intencyjnej przez Radę Miejską w Serocku – co już na samym początku mogłoby dać obraz stanowiska Miasta i Gminy wobec przedsięwzięcia. Następnie, w przypadku rozpoczęcia prac nad zmianą planu miejscowego, procedura wymagałaby czynnego udziału mieszkańców w trakcie konsultacji społecznych oraz szeregu instytucji w trakcie opiniowania i uzgadniania projektu planu. Koniec końców po ewentualnym przeprowadzeniu całej procedury, na zmianę przeznaczenia musiałaby wyrazić zgodę Rada Miejska w drodze kolejnej uchwały. W ocenie Burmistrza Miasta i Gminy Serock niezbędna również byłaby zmiana sposobu użytkowania obiektu, zatwierdzana przez Starostę Legionowskiego, która musiałaby być poprzedzona wydaniem przez niego zaświadczenia o zgodności zamierzenia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o której to zgodności Burmistrz nie mógłby zaświadczyć bez wcześniejszej zmiany planu.

Rozwiązaniem dla UDSC problemu niezgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym, okazała się Decyzja nr 30 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 4 sierpnia 2023 r. (ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MSWiA z 2023 r. poz. 27), którą to ustalono teren zamknięty, stanowiący działki ewid. nr 403/3, 403/4, 403/5, 403/6, 403/7, 403/8, 403/9, położone w Jachrance oraz działkę ewid. nr 4/1, położoną w Skubiance. Co obowiązywanie powyższej decyzji oznacza w praktyce? Przywołaną decyzją wyłączono teren przekazany w trwały zarząd UDSC z władztwa planistycznego gminy, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.) „Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem (…) terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy”. Wobec powyższego decyzja ta uchyliła również ustalenia uchwalonego w 2014 roku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

O tej decyzji władze Serocka nie zostały poinformowane po jej wydaniu, podobnie jak Mieszkańcy, przedstawiciele Serockiego ratusza, posiedli tę wiedzę podczas piątkowego spotkania. Żaden z organów w tym Urząd Do Spraw Cudzoziemców nie przekazał tejże informacji Burmistrzowi, tudzież Przewodniczącemu Rady Miejskiej  i Radnym, chociażby podczas listopadowego spotkania, które miało miejsce w Urzędzie Miasta i Gminy w Serocku. Spotkanie to było odpowiedzią na Uchwałę nr 218/XXIV/2025 Rady Miejskiej w Serocku z dnia 8 października 2025 r. wyrażającą sprzeciw w sprawie utworzenia Ośrodka dla cudzoziemców w Jachrance.

Powracając jednak do ubiegłotygodniowego spotkania, uczestnicy jednogłośnie opowiedzieli się przeciwko realizacji zamkniętego ośrodka dla cudzoziemców.  Mieszkańcy wyrażali swoje spostrzeżenia i obawy związane z ewentualnym powstaniem ośrodka.  W wypowiedziach licznej grupy Mieszkańców dało się wyczuć strach przed pojawieniem się w Jachrance i okolicach osób z innych kręgów kulturowych. Jednocześnie wyrażali swoje poczucie niesprawiedliwości wobec zagwarantowania stałej opieki medycznej, opieki przedszkolnej oraz całodobowej ochrony ośrodka. Największe obawy związane są jednak z ewentualną przyszłą zmianą charakteru ośrodka, gdzie schronienie mogłyby znaleźć nie tylko kobiety i dzieci, ale również dorośli mężczyźni z krajów islamskich. Uczestnicy spotkania wielokrotnie proponowali przeprowadzenie przez UDSC oficjalnych konsultacji społecznych lub zorganizowanie referendum w tej sprawie. 

Obecny, na spotkaniu organizowanym przez Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców, Burmistrz, wyjaśnił brak podstaw prawnych udziału Miasta i Gminy Serock w procedurze przekazania w trwały zarząd nieruchomości Skarbu Państwa oraz jeszcze raz wskazał na to, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z prowadzoną polityką przestrzenną gminy. Ponadto poinformował, że niestety może zabrakło wcześniejszej informacji przekazanej Mieszkańcom, ale wielokrotnie podejmował różnorakie kroki, aby trwały zarząd nad tymi obiektami przejęło Ministerstwo Obrony Narodowej. Niestety jednak nie znalazło to odzwierciedlenia w podejmowanych decyzjach na szczeblu rządowym. Burmistrz ze swojej strony zagwarantował przeanalizowanie prawnych możliwości i przesłanek do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, przekazującej nieruchomość w trwały zarząd UDSC oraz decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Technologii w sprawie ustanowienia terenu zamkniętego. Wyjaśnił zasady przeprowadzenia lokalnego referendum i braku wpływu jego wyników na decyzje rządowe oraz obiecał dialog i współpracę z Mieszkańcami w tej sprawie a także przekazanie zbieżnego z Mieszkańcami stanowiska, przedstawicielom rządowych resortów, którzy mogą mieć realny wpływ na dalsze podejmowane decyzje w tej sprawie.

W najbliższym czasie zostanie skierowany do Mieszkańców formularz konsultacyjny w sprawie wyrażenia stanowiska dotyczącego planowanego przez UDSC Ośrodka dla samotnych kobiet i matek z dziećmi. Wyniki konsultacji będą stanowić poparcie do wystąpień o zaniechanie realizacji tego przedsięwzięcia.